Toegankelijk bouwen en het aantonen zijn twee aparte dingen
WCAG beschrijft hoe een website moet werken: voldoende contrast, een logische koppenstructuur, een formulier dat ook met het toetsenbord te bedienen is. Een toegankelijkheidsverklaring gaat over iets anders. Het is een losse pagina waarop je rapporteert in hoeverre je site aan die richtlijnen voldoet, los van de techniek erachter. Veel kantoren laten de bouw netjes volgens WCAG uitvoeren en slaan die tweede pagina over, terwijl die net zo goed bij een toegankelijke website hoort als de techniek zelf. Die pagina ontbreekt vaak.
Het gangbare format is het EU-sjabloon, ook te vinden via Drempelvrij.nl. Daarin geef je per onderdeel een status: voldoet volledig, voldoet gedeeltelijk of voldoet nog niet. Niemand verwacht een perfecte score. Een eerlijke tussenstand werkt beter dan stilte.
De Europese toegankelijkheidswet richt zich vooral op banken, verzekeraars en partijen met een directe onlinedienst aan consumenten. Een zelfstandig advieskantoor valt daar meestal buiten. Dat maakt een verklaring niet minder waardevol: het is een vrijwillig signaal dat je nadenkt over wie je website wel en niet goed kan gebruiken. Denk aan een klant die minder goed ziet, een oudere bezoeker die een formulier liever met het toetsenbord invult, of iemand die onderweg met een telefoon en een trillende hand typt.
Werkt een webbouwer liever met een losse belofte dan met een verklaring? Vraag gewoon door. Een toegankelijke website zonder onderbouwing is een belofte, geen bewijs, en een verklaring is precies dat bewijs — kort en concreet, zonder jargon.
Wat er in de verklaring hoort te staan
Begin met de norm die je volgt. WCAG 2.1, niveau AA is de gangbare norm in Nederland en wordt ook door de overheid gebruikt. Noem daarbij wanneer je de site voor het laatst hebt getoetst, zodat een bezoeker weet hoe actueel de informatie is.
Noem vervolgens concreet welke onderdelen al voldoen en welke nog niet. Werkt een video nog zonder ondertiteling, of mist een pdf-document alt-tekst bij de afbeeldingen erin? Zet dat gewoon in de verklaring, met een inschatting van wanneer je het oppakt. Een eerlijke tussenstand oogt geloofwaardiger dan een verklaring die beweert dat alles al in orde is.
Een automatische scanner herkent een deel van de problemen, zoals een ontbrekende alt-tekst of te weinig contrast tussen tekst en achtergrond. Wat een scanner niet ziet, is of een screenreader je navigatie logisch doorloopt of of de focusvolgorde klopt bij het invullen van een formulier. Doe daarom ook een handmatige steekproef: loop een paar pagina's door met alleen het toetsenbord, zonder muis.
Sluit af met een contactmogelijkheid voor wie een knelpunt tegenkomt dat niet in de verklaring staat. Een e-mailadres of een kort formulier is genoeg. Dat maakt de verklaring net zo'n levend document als je klachtenprocedure: je werkt hem bij zodra er iets verandert aan de site of zodra een bezoeker iets meldt.
Een kleine pagina met een groot signaal
Bijna niemand klikt bewust door naar een toegankelijkheidsverklaring. Dat maakt hem niet onbelangrijk. Een kantoor dat eerlijk rapporteert over wat wel en nog niet toegankelijk is, laat precies de nuchtere houding zien die bij een financieel adviseur past: geen overdreven claim, gewoon de stand van zaken. Een klant die daarop afgaat, vertrouwt niet alleen de website — hij vertrouwt ook de rest van het advies een stukje sneller.
Plaats de verklaring op een vaste plek, meestal in de footer naast je privacyverklaring, en werk hem bij zodra er iets verandert aan de site. Een jaarlijkse check is het minimum, ook als er verder niets wijzigt. Dat is het verschil tussen een pagina die er nog staat uit 2022 en een pagina die laat zien dat je kantoor meekijkt.
Contaqt Website denkt bij een nieuwe of vernieuwde site vooraf na over de teksten die bij een kantoor horen. Een toegankelijkheidsverklaring wordt dan standaard meegeleverd, in plaats van er achteraf nog aan te moeten denken. Bekijk wat Contaqt Website voor jouw kantoor kan doen.
Samengevat
- WCAG beschrijft hoe een website toegankelijk hoort te werken; een toegankelijkheidsverklaring is de aparte pagina waarop je rapporteert in hoeverre je site daaraan voldoet.
- Het gangbare format is het EU-sjabloon, waarin je per onderdeel een status aangeeft: voldoet volledig, voldoet gedeeltelijk of voldoet nog niet.
- De Europese toegankelijkheidswet geldt vooral voor banken, verzekeraars en e-commercepartijen; een zelfstandig advieskantoor valt daar meestal buiten.
- Een eerlijke verklaring noemt concrete knelpunten, zoals een video zonder ondertiteling, met een inschatting van wanneer dat wordt opgelost.
- Een automatische scanner mist knelpunten als een onlogische screenreader-navigatie, dus een handmatige steekproef met alleen het toetsenbord blijft nodig.
- Plaats de verklaring op een vaste plek, meestal in de footer naast de privacyverklaring en klachtenprocedure, en werk hem minstens jaarlijks bij.