Digitale nalatenschap bespreken: meer dan het testament

Wat een testament niet dekt

Een notaris regelt de juridische kant van een erfenis: wie krijgt wat, en hoe dat verdeeld wordt. Digitale bezittingen vallen daar meestal buiten. Denk aan de inloggegevens van een bankapp, een abonnement op Netflix of Spotify dat gewoon doorloopt, foto's in een cloud-account, een forum-account met jarenlange berichten, of een cryptowallet waar niemand het wachtwoord van kent. Een partner die een bankrekening moet opheffen, loopt vast zodra er een tweestapsverificatie op de telefoon van de overledene staat. Zonder die gegevens komen nabestaanden vaak niet eens bij de spullen die er wel in het testament staan.

De omvang van dit probleem groeit met elk jaar dat iemand online actief is. Een klant van vijfentwintig heeft tientallen accounts, een klant van zestig vaak nog meer, opgebouwd over decennia aan diensten die ooit zijn aangemaakt en nooit meer zijn opgeruimd. Niemand houdt dat bij.

Jij hebt als adviseur al het volledige financiële plaatje van je klant: de hypotheek, de verzekeringen, de pensioenopbouw. Die positie maakt het logisch om digitale nalatenschap mee te nemen in een gesprek dat toch al over de toekomst gaat, bijvoorbeeld bij het opstellen van een testament of tijdens de jaarlijkse check van de portefeuille. Je hoeft er geen aparte dienst van te maken. Eén concrete vraag is genoeg om het gesprek te openen.

Hoe je het bespreekbaar maakt

Een apart gesprek plannen over overlijden voelt zwaar, en dat schrikt klanten af. Een praktische vraag tussendoor werkt beter: "Wat gebeurt er met je abonnementen en accounts als je er zelf niet meer bent?" Die vraag is concreet, niet somber, en raakt een onderwerp waar de meeste klanten nog nooit over hebben nagedacht. Geen zware vraag, wel een nuttige.

Dit past goed bij een gesprek dat je toch al voert, bijvoorbeeld rond een levenstestament of een pensioengesprek. Je hoeft het onderwerp niet los te trekken van de rest van het gesprek. Noem het kort, leg uit waarom het relevant is, en laat de klant zelf de vervolgstap zetten. Bij jongere klanten met een gezin werkt dezelfde vraag net zo goed: wie weet waar de verzekeringspolissen staan als er iets gebeurt? Bij ondernemers komt daar een extra laag bij, want een webshop of boekhoudpakket dat vastzit op één account kan een bedrijf stilleggen.

Wat klanten moeten vastleggen

Een lijst met wachtwoorden zelf delen is niet verstandig, maar een overzicht van welke accounts er bestaan wel. Denk aan bankrekeningen, verzekeringen, abonnementen, cloudopslag en social media. Een wachtwoordmanager zoals 1Password of Dashlane heeft meestal een noodtoegang-functie: een vertrouwd persoon krijgt pas toegang na een vastgestelde periode van inactiviteit, niet meteen. Dat voorkomt misbruik tijdens het leven van de klant en regelt tegelijk de overdracht erna. Eén wachtwoord om te onthouden, de rest geregeld.

Een aanvullende stap is een verzegelde notitie met de locatie van het hoofdwachtwoord, bewaard bij het testament bij de notaris. Zo blijft de rest van de digitale kluis afgeschermd, maar is de sleutel ernaartoe wel vindbaar voor wie hem nodig heeft. Een los vel papier in een la werkt ook, zolang de notaris of een naaste weet dat het bestaat.

Heeft een klant een eigen bedrijf of veel zakelijke accounts? Wijs dan ook iemand aan die toegang krijgt tot werkgerelateerde systemen, zodat de onderneming niet stilvalt zodra die klant wegvalt. Social media-accounts verdienen eigen aandacht: Facebook en Instagram bieden een nabestaandencontact dat een profiel kan omzetten in een herdenkingspagina of volledig kan laten verwijderen, maar alleen als iemand van tevoren weet dat die optie bestaat en wie daarvoor is aangewezen.

Dit soort onderwerpen beschrijf je raak in een artikel dat op naam van jouw kantoor gaat, zonder dat je er zelf tijd in hoeft te steken. Contaqt Premium schrijft die exclusieve content voor je, afgestemd op de klanten die je bedient.