Relatiebreuk bij samenwonenden: hypotheek en verzekering ontvlechten

Geen convenant, wel een gezamenlijke lening

Bij een huwelijk regelt een scheidingsconvenant de verdeling van bezit en schuld, inclusief de hypotheek. Samenwonenden hebben dat vangnet niet, tenzij ze samen een samenlevingscontract hebben laten opstellen. Staat de woning op beide namen zonder contract, dan geldt meestal een verdeling van vijftig procent, ongeacht wie welk deel van de maandlasten betaalde. Heeft de een jarenlang meer afgelost dan de ander, dan telt dat dus niet automatisch mee. Dat verschil komt vaak pas aan het licht zodra het misgaat tussen de partners. Dan is het te laat om het nog te regelen.

Als adviseur ben je vaak de eerste die hiermee geconfronteerd wordt, lang voordat een notaris of mediator in beeld komt. Je klant belt met een vraag over de hypotheek, en pas tijdens het gesprek blijkt dat er een relatie eindigt. Dat vraagt om een andere opstelling dan bij een reguliere herziening: eerst de juridische positie helder krijgen, pas daarna een oplossing voorstellen. Vraag daarom altijd actief of er een samenlevingscontract bestaat en wat daarin over de woning staat, voordat je verder rekent. Is er geen contract, zeg dat dan ook gewoon hardop. Een klant die dat vooraf weet, is minder verrast als de verdeling anders uitpakt dan verwacht.

De hypotheek overzetten op één naam

Blijft een van de twee partners in de woning wonen, dan moet die persoon de hypotheek overnemen. De geldverstrekker toetst dat opnieuw, alsof het om een nieuwe aanvraag gaat: inkomen, vaste lasten en een actuele taxatie bepalen of de overname mogelijk is. Lukt dat niet op het huidige inkomen, dan is verkoop van de woning vaak de enige optie. De verdeling van de overwaarde leggen de partners vast in een onderhandse akte of, bij een hoger bedrag, via de notaris.

Let ook op de voorwaarden van de bestaande hypotheek. Hadden de partners bij aankoop NHG, dan gelden daar eigen regels voor een overname en voor de vraag of er kwijtschelding van restschuld mogelijk is bij een eventuele verkoop met verlies. Hoe eerder dat gesprek met de geldverstrekker start, hoe minder tijdsdruk er ontstaat. Sommige banken hanteren een vaste termijn waarbinnen de overname geregeld moet zijn, vooral als er een overbruggingskrediet in het spel is. Reken op enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van hoe snel de taxatie en de inkomenstoets rond zijn.

Verzekeringen die niet vanzelf meeveranderen

Zodra er nog maar één naam op de lening staat, pas je de overlijdensrisicoverzekering die eraan gekoppeld is mee aan. Blijft de oude polis op twee levens staan terwijl er nog maar één hypotheekhouder is, dan betaalt die persoon voor dekking die niet meer nodig is, soms jarenlang zonder het door te hebben. Ook de inboedel- en aansprakelijkheidsverzekering splits je: één polis wordt twee, elk met een eigen verzekerde en een eigen waardebepaling van de inboedel die ieder meeneemt.

Vergeet ook de kleinere polissen niet. Een reisverzekering op gezinsbasis, een rechtsbijstandverzekering die aan het adres gekoppeld is, een autoverzekering met een tweede bestuurder op de polis — dat soort zaken wordt bij een huwelijk vaak door een advocaat op een rijtje gezet. Bij samenwonenden valt die check weg, tenzij jij hem zelf aankaart. Een vast lijstje met polissen die je bij elke relatiebreuk langsloopt, voorkomt dat er iets blijft hangen. Loop in één gesprek de hele polismap door in plaats van losse telefoontjes af te wachten. Dat scheelt een klant een paar weken aan rommelige naloop.

Dit vraagt om dezelfde fijngevoeligheid als een scheiding vraagt, al is er geen jurist bij betrokken die het proces voor je structureert. Jij bent vaak de enige professional die het stel nog samen spreekt, net als bij de herziening toen ze gingen samenwonen. Dat vraagt om duidelijkheid over wat er moet gebeuren, niet om een mening over de relatie zelf. Houd het zakelijk. Dat is precies wat een klant op dat moment nodig heeft.

Contaqt Basis neemt zulke actuele thema's vanzelf mee in de artikelen die naar je klanten gaan, zodat ze ook bij een onderwerp als dit al weten wat ze aan je hebben. Bekijk wat Contaqt Basis voor jouw kantoor kan betekenen.